Press Release AIPR - Nje menyre si nuk behet Manaxhimi i Krizes…

Ekspertet e PR-it ne Shqiperi paten rastin kete jave te shohin nje ngjarje jo te zakonte per tregjet nacionale: sulmin e nje grupi shoqatash ndaj dy kompanive kryesore te telefonise celulare ne Shqiperi, AMC dhe Vodafone, te cilat akuzohen tashme prej disa muajsh se kane vendosur ne Shqiperi nje sistem tarifash disa here me te larta se ne vende te tjera te rajonit.

Per çudine e te gjithe specialisteve te PR-it askush nuk doli nga keto kompani qofte edhe per te bere nje koment mbi sulmin, i cili u kerkonte konsumatoreve ndeshkimin e kompanive me mosperdorim te sherbimit.

Nga Alban Bala

Organizatat jo qeveritare qe u perfshine ne kete ngjarje perdoren te gjitha mjetet e mundshme- deri edhe advertising- per te siguruar perfshirjen sa me te gjere te publikut ne kete aksion civil, aq sa nje miku im biznesmen thoshte me pas duke qeshur se reklamat e AMC-se apo Vodafone-it tani me shume i kujtonin thirrjen per te fikur celularin, sesa ftesen per ta perdorur ate.

Por AMC dhe Vodafone e percollen teresisht ne heshtje kete situate, brenda te njejtes llogjike qe kishte shperfaqur me heret edhe nje show-girl e keqtrajtuar publikisht, kur nje xhirim privat erotik i saj u shpernda ne media. “Çudia me e madhe tre dite zgjat! Te katerten harrohet!”. Por a harrohet vertet?

A mundet qe kompanite te adoptojne psikoza individuale te sjelljes, duke lene menjane efektet e perceptimit kolektiv qe prodhohen dhe rendojne per nje kohe shume me te gjate mbi markat e tyre? A munden kompanite te anashkalojne marredheniet e plasaritura me publikun dhe gjykimin publik negativ qe prodhojne sulme te tilla shume te qarta per nga mesazhet? A munden kompanite te nenvleftesojne ndjeshmerine e larte qe prodhojne keto sulme, kur investimi i tyre kryesor eshte ndertimi i besnikerise se klienteles? Une mendoj se jo.

Sigurisht te gjithe e mbajne mend sulmin e ngjashem qe pesoi gati 2 vite me pare kompania italiane AlbaniaBeg, e cila synonte te ndertonte ne Shqiperi nje impiant per djegien e plehrave dhe shnderrimin e tyre ne energji elektrike. Sidomos gazetaret duhet ta mbajne mend mire tour-in qe kompania italiane organizoi per nja 30 syresh duke charter-uar posaçem nje avion, ne menyre qe kamerat shqiptare te “shihnin” prej afer dhe te informonin publikun lokal per kualitetin mjedisor te punes se nje tjeter impianti te kesaj kompanie ne Itali. Pronaret e mediave duhet ta kujtojne po aq mire sulmin agresiv me njoftime dhe reklama informative te AlbaniaBeg-ut, e cila prokuroi per nje periudhe tre javore mese 30,000 Euro hapesire komunikimi ne mediat kryesore televizive dhe te shkruara, pikerisht per ta trajtuar sa me gjere me publikun te verteten rreth atij sulmi, qe u komentua larushem edhe nga vete analistet.

Nuk dua te flas ketu per projektet apo subjektet ekonomike te veçanta, por per cilesite e Manaxhimit te Krizave qe kane shperfaqur kompani te ndryshme, te huaja, ne Shqiperi.

Analisti i njohur amerikan i marketingut Martin Lindstrom thote se “si ne te gjitha manaxhimet e krizave, gatishmeria e pergjigjes varet mbi parashikimin e konfliktit perpara se ai te ndodhe. Nese ju ndodh per shembull te jeni nje kompani ajrore, pergjigja ndaj rrezimit te nje avioni duhet te jete pjese e planit tuaj te manaxhimit te krizes. Nese ju jeni nje rrites shpendesh, gripi i fundit i tyre apo semundje te tjera duhen marre ne konsiderate...”.

Ne fakt AMC dhe Vodafone e dinin se ndaj tyre po pergatitej nje “stuhi” publike. Pergatitja e tyre, te pakten sipas drejtuesve te shoqatave qe orkestruan aksionin popullor, ishte blerja massive e hapesirave mediatike te reklames, per te neutralizuar mediatikisht sulmin. Andrea Stefani e quan kete mungese etike. Me e pakta qe mund te thuhet eshte se qasja e dy kompanive eshte passive dhe shume e pazakonte.

Historia boterore e PR-it per manaxhimin e krizes njeh raste shume here me aktive te veprimit.

Disa vite me pare ne Australi, SmithKline Beecham mori njoftim se dy persona ishin helmuar si pasoje e nje mashtruesi, i cili u kishte shitur atyre nen emrin e “Panadol Capsules”- nje tjeter ilaç te mbidozuar me striknine. Qetesuesi i dhimbjeve te SmithKline Beecham “Panadol Capsules” ishte gjithsesi nje preparat i testuar dhe jashtezakonisht i sigurt. Edhe pse ne treg nuk kishte asnje rrezik per shendetin publik, SmithKline Beecham njoftoi Policine, Drejtorine e Shendetit Publik dhe nen udheheqjen e nje ekipi prej 14 ekspertesh te Burson Marsteller e terhoqi nga tregu te gjithe produktin e saj kundra-dhimbjes “Panadol Capsules”.

Ky veprim mbetet heqja me e madhe nga tregu ne te gjitha koherat e ndonje malli ne Australi.

Sfida e Burson Marsteller ishte qe t’i tregonte publikut, bleresve dhe farmacisteve te çdo niveli, se kompania qe prodhonte ilaçin me te mire kundra dhimbjeve po vepronte etikisht, me pergjegjesi te larte dhe ne interest e sigurise publike, pavaresisht se marka ishte perfshire ne nje krize imazhi jashte kontrollit te kompanise. Ne pikepamjen e manaxhimit mediatik, aksioni ia doli te mbroje besimin dhe besnikerine qe klientet kishin tek marka e Panadol-it. Sot kjo marke renditet ne pese markat me te besuara dhe te suksesshme te Australise.

Ne vere te vitit 1999, Coca Cola u detyrua nga Departamenti Belg i Shendetit te terhiqte nga tregu 15 miljon shishe dhe kanoçe me pije te markave Coca-

Cola, Coca-Cola Light, Fanta, Sprite, Nestea, Aquarius lemon, orange, and grapefruit, Bon Aqua, Kinley Tonic dhe Lilt. Demi i kompanise nga ky veprim arrinte ne rreth $200 miljon. Shkaku ishte nje arome jo e mire qe ishte pikasur nga konsumatoret dhe fakti se rreth 100 te rinj kishin ankuar per dhimbje barku dhe koke dhe tek-tuk ndonje te perzier stomaku. Shefi i Coca-Cola-s u pergjigj menjehere ndaj krizes duke shprehur publikisht keqardhjen dhe duke deklaruar se “perparesia me e larte e kompanise ishte cilesia e produkteve te saj. Per 113 vjet suksesi yne eshte bazuar ne besimin e konsumatoreve ne kete cilesi. Besimi eshte i shenjte per ne”- deklaroi Dough Ivester nga Atlanta. Kjo deklarate u perndoq me nje fushate agresive marketingu ne Europe per te rifituar besimin e klienteve. Vetem ne Belgjike u organizuan nje seri aktivitetesh, qe njohen si fitues çmimesh te ndryshme 72,000 konsumatore.

“Ne eren e komunikimit te menjehershem ku jetojme, te perfshire kaq sa jemi nga mbulimi mediatik, pergjigjia ne kohe e nje kompanie eshte element kyç per te minimizuar demet ndaj imazhit apo ndaj emrit te markes. Ne nivel historik sot disponohen te dhena te mjaftueshme qe bindin se kohe vonesa e nje kompanie ne pergjigjen ndaj nje incidenti kritik zgjat jashte kontrollit demin ndaj sigurise financiare te kompanise dhe sigurisht edhe ndaj reputacionit te saj”- keshillojne Victoria Johnson, Professore e Manaxhimit dhe Spero C. Peppas, nje Professor i Biznesit Nderkombetar ne “Stetson School of Business and Economics”, Mercer

University, Atlanta, Georgia, USA.

Pas ngjarjes se fundit publiku shqiptar prêt qe keto kompani te sqarojne arsyet per çmimet e tyre me te larta ne tregun e vogel shqiptar, te bejne transparence per t’ju pergjigjur interesit publik qe tashme di prej mediave gjithçka te zeze per to, por asgje te sigurt prej vete kompanive dhe te rivendosin me klientet e tyre nje kod te ri besimi, te ngritur mbi respektin. Perndryshe konsumatori do te imponoje etiken e tij sapo operatori i trete Eagle Mobile te hyje ne treg.